Een beter inzicht in de onderling verbonden elementen van gezondheid: Mentale gezondheid

Deel een: De waarde van investeren in mentale gezondheid voor organisatie en medewerker

Mentale gezondheid onder druk in Europa en in Nederland

Mentale gezondheid heeft een directe impact op zowel economie als samenleving en is daarmee een belangrijk volksgezondheidsthema. De toenemende aandacht voor dit onderwerp komt helaas voort uit een stijgend aantal medewerkers met psychische klachten. Uit de Pulse Survey 2022 van het Europees Agentschap voor de veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) blijkt dat 27% van de medewerkers in de EU stress, angst of depressie ervaart die (mede) door werk wordt veroorzaakt. In Nederland ligt dit cijfer zelfs nog hoger: 31,5% rapporteert werkgerelateerde psychische klachten (Eurostat Survey 2020).

De impact van kwetsbare mentale gezondheid op organisaties

Een kwetsbare mentale gezondheid heeft ingrijpende gevolgen voor zowel medewerkers als werkgevers. Uit recente Europese onderzoeken blijkt dat mentale gezondheidsproblemen verantwoordelijk zijn voor 27% van alle verzuim op het werk. Wanneer medewerkers zich onvoldoende gesteund voelen, kan dit leiden tot een neerwaartse spiraal van verminderde productiviteit, lagere betrokkenheid en hogere uitstroom. De economische schade voor organisaties in de EU loopt hierdoor jaarlijks in de miljarden. 

Wat vertaan we onder mentale gezondheid?

De term mentale gezondheid wordt vaak gebruikt, maar is niet altijd eenduidig. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) detineert / omschrijft mentale gezondheid als ‘een staat van mentaal welzijn die mensen in staat stelt om met stress om te gaan, hun capaciteiten te benutten, te leren, te werken en bij te dragen aan hun gemeenschap’. Mentale gezondheid is volgens de WHO een fundamenteel mensenrecht en vormt de basis voor ons vermogen om beslissingen te nemen, relaties op te bouwen en actief deel te nemen aan de samenleving. 

Ook de Europese Raad benadrukt dat goede mentale gezondheid een ‘staat van welzijn’ is waarin mensen hun potentieel kunnen realiseren, met stress kunnen omgaan, kunnen werken en bijdragen aan het gemeenschapsleven. 

Het verband tussen mentale en lichamelijke gezondheid

Mentale en lichamelijke gezondheid zijn nauw met elkaar verbonden. Medewerkers met psychische klachten hebben een verhoogd risico op lichamelijke aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten. Dit kan samenhangen met factoren als genetische aanleg, medicijngebruik, verminderde motivatie of een gebrek aan ondersteuning bij gedragsverandering.

Daarnaast kunnen mentale problemen zich ook fysiek uiten. Hoofdpijn, vermoeidheid en spijsverteringsproblemen komen vaak voor bij mensen met depressieve klachten. Dit onderstreept dat mentale gezondheid een directe invloed heeft op het lichamelijk functioneren.

Beweging is een belangrijke beschermende factor. Al korte momenten van fysieke activiteit,  zoals tien minuten wandelen, stimuleren de aanmaak van endorfine, verbeteren de stemming en vergroten energie en concentratie. Zo draagt lichaamsbeweging niet alleen bij aan vitaliteit, maar ook aan betere prestaties op de werkvloer [University of Wolverhampton, 2025].

Het verband tussen mentale en financiële gezondheid

Financiële stabiliteit en mentale gezondheid zijn sterk met elkaar verbonden. Medewerkers die hun financiën goed kunnen beheren en financiële zekerheid ervaren, beoordelen hun eigen mentale én lichamelijke gezondheid doorgaans beter. Deze zekerheid hangt samen met een lager risico op angst en depressie. 

Omgekeerd vergroot financiële stress de kans op slaapproblemen. Uit onderzoek blijkt dat medewerkers met financiële zorgen twee keer zo vaak last hebben van slapeloosheid als collega’s zonder financiële problemen. Slechte slaapkwaliteit is op haar beurt gekoppeld aan een reeks gezondheidsrisico’s, waaronder depressie, verslavingsproblemen, hart- en vaatziekten en diabetes.

De relatie tussen mentale gezondheid en prestaties op de werkplek

De werkplek speelt een cruciale rol in het mentale welzijn van medewerkers. Uit onderzoek blijkt dat 89% van de werknemers het bevorderen van mentale gezondheid net zo belangrijk vindt als het bevorderen van lichamelijke gezondheid. Volgens het National Institute of Mental Health is werkstress zelfs een van de belangrijkste risicofactoren voor mentale problemen.

De TELUS Mental Health Index (Nederland, juni 2025) toont dat mentale gezondheid sterk samenhangt met productiviteit: 29% van de medewerkers zegt dat hun mentale gezondheid prestaties belemmert. De productiviteitsscore (63,7) staat op het laagste punt in drie jaar; hoe lager de mentale gezondheid, hoe groter het productiviteitsverlies.

Ook op macro-niveau is het verband zichtbaar: de gelukkigste landen in de EU behoren tot de meest productieve. Voor werkgevers onderstreept dit dat het investeren in welzijn en geluk van medewerkers niet alleen moreel, maar ook zakelijk essentieel is.

De economische impact van het negeren van mentale gezondheid is enorm. Deskundigen schatten dat ziekteverzuim en burn-out de economieën van de EU en de VS jaarlijks meer dan 1,8 biljoen euro aan productiviteitsverlies kosten. Bovendien blijkt uit een rapport van Bain & Company dat 65% van de werknemers eerder bij een organisatie blijft die hun welzijn als prioriteit ziet. 

Toonaangevende werkgevers nemen hierin het voortouw door programma’s zoals stressmanagementworkshops, adviesdiensten en digitale welzijnstools te integreren. Deze initiatieven vergroten betrokkenheid, versterken loyaliteit en verlagen verloop en verzuim.

Ondersteuning bij mentale gezondheid

Uit onderzoek blijkt overtuigend dat investeren in mentale gezondheid loont. Een uitgebreide analyse van de economische impact van werkplekinterventies toont een gemiddeld rendement op investering (ROI) van 4 op 1. Met andere woorden: elke euro die een organisatie uitgeeft aan effectieve mentale gezondheidsprogramma’s levert vier euro aan waarde op.

Daarnaast verminderen deze programma’s verzuim en verloop, terwijl ze productiviteit, betrokkenheid en medewerkerstevredenheid vergroten. Dit vertaalt zich direct naar betere prestaties én positieve financiële resultaten voor de organisatie. 

Om die voordelen te benutten, is het cruciaal dat werkgevers hun medewerkers laagdrempelig toegang bieden tot mentale gezondheidsdiensten, idealiter 24/7 en via digitale kanalen. Zo kunnen medewerkers ondersteuning krijgen op de momenten dat zij die het meest nodig hebben.

TELUS Health: een holistische benadering van medewerkerdezondheid

Bij TELUS Health staat de mentale gezondheid van medewerkers centraal. Ons Employee Assistance Program (EAP) biedt uitgebreide ondersteuning voor medewerkers en hun gezinsleden, met aandacht voor mentale gezondheid, werk/privé-balans en persoonlijke veerkracht.

Via de TELUS Health One-app hebben medewerkers 24/7 en in meerdere talen toegang tot professionele begeleiding, een uitgebreide informatiebibliotheek en digitale zelfzorgprogramma’s. Zo ontvangen zij ondersteuning wanneer en waar zij dat nodig hebben – preventief én oplossingsgericht.

Voor HR en leidinggevenden biedt de EAP bovendien waardevolle inzichten en rapportages, zodat het welzijn van teams meetbaar en strategisch te ondersteunen is. Organisaties verlagen hiermee verzuim en verloop, terwijl productiviteit, betrokkenheid en tevredenheid toenemen.

Ontdek hoe TELUS Health werkgevers helpt om duurzame inzetbaarheid en sterke prestaties te bevorderen en hoe u uw medewerkers in staat stelt om te floreren, zowel op het werk als daarbuiten.