Wanneer het je niet treft, ben je niet bezig met de overgang. Helaas zorgt dit ervoor dat veel vrouwen in de overgang op onbegrip stuiten. Dit onbegrip is vaak gebaseerd op negatieve aannames en een gebrek aan kennis. Jammer genoeg ontstaat er meestal pas begrip (ook bij vrouwen onderling) op het moment dat men er zelf mee geconfronteerd wordt. De leeftijd waarop vrouwen met overgangsklachten te maken krijgen varieert, sommigen ervaren pas na hun 55e klachten die hieraan gekoppeld zijn, anderen treft het al rond hun 40e. Klachten kunnen zowel mentaal als fysiek zijn. Wat opmerkelijk is, is dat er veel overeenkomsten zijn tussen stress- & burnout klachten en mentale klachten onder invloed van de overgang.
In 2021 gaven 173 duizend vrouwelijke werknemers aan dat overgangsklachten wel eens van invloed waren op hun werk. Dit komt overeen met 55 procent van alle vrouwelijke werknemers in de overgang. Bij acht procent speelde dit dagelijks, negen procent had er wekelijks last van. Dit onderzoek (een vervolgmeting van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden) is in het vierde kwartaal van 2021 uitgevoerd door onder andere het Centraal Bureau voor Statistiek onder vrouwelijke werknemers van 40 tot 75 jaar.
Overgangsklachten
Het is niet een ‘aandoening’ met een zichtbare start, het doet sluimerend zijn intrede. Je mogelijk goede nachtrust gaat verslechteren, je wordt wat vergeetachtiger en ervaart dat je prikkelbaarder wordt. Een gevoel van onrust, spanning en ruis op de ‘lijn’ ontstaat en dat geeft op zijn beurt weer stress en gespannenheid. Het menobrein veroorzaakt een gebrek aan concentratie, vergeetachtigheid en brain-fog: niet op bepaalde woorden kunnen komen of woorden fout gebruiken, of niet meer vlot kunnen multitasken. Daarbij kunnen zich ook klachten als paniekaanvallen en somberheid openbaren.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het geheugen ook daadwerkelijk afneemt. Vrouwen in de overgang scoren lager op het onthouden van nieuwe informatie, het herinneren van oude informatie en het korte termijn geheugen. Gelukkig verdwijnen deze klachten vaak weer na de overgang. (bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
Lichamelijke klachten die zich kunnen manifesteren in de overgang zijn o.a. verlies aan spierspanning, krachtverlies, gewrichtsklachten, haaruitval, chronische vermoeidheid, jeuk en gevoel van duizeligheid.
Voor informatie en herkenning is er de website Vuurvrouw.nl. Deze belangenorganisatie voor vrouwen in de overgang zet zich in voor vrouwen in de overgang. Ze zorgen voor meer kennis, meer (h)erkenning en een betere behandeling. Ook op het werk.
Overgangsklachten tijdens het werk
De meeste vrouwen zijn nog steeds actief op het werk tijdens hun menopauze en ze hebben behoefte aan hulpmiddelen en ondersteuning van hun werkgevers terwijl ze door deze periode gaan. Dit is wat ze kunnen doen:
- Noteer je klachten en het effect ervan op je werkplezier
- Accepteer dat je je niet alle dagen even fit voelt, mogelijk door een slechte nachtrust.
- Bespreek een ander werkritme, flexibel aangepast op de aanwezige energie die dag. Wat je de ene dag korter werkt, haal je de andere dag weer in. Wat meer thuiswerken biedt ook uitkomst.
- Positieve en negatieve gevoelens, ook richting je werkomgeving, zullen elkaar afwisselen. Wees je hiervan bewust en probeer het te accepteren en te bespreken.
- Beweeg en drink voldoende gedurende de dag. Zorg voor regelmatige beweging en afwisseling van je werkhouding. Ook ter voorkoming van vermoeidheid en overbelasting.
- Maak je werkplek zo rustig mogelijk, vraag eventueel om een aanpassing of andere werkplek bij je leidinggevende.
- Schroom niet om je behoeften hierin kenbaar te maken en mogelijk zet je de deur open voor lotgenoten.
De impact kan enorm zijn en een flinke deuk slaan in je zelfvertrouwen en werkplezier. Realiseer je dat overgangsklachten jarenlang kunnen aanhouden en onregelmatig de kop op steken.
Behoefte aan begeleiding voor met name werkgerelateerde overgangsklachten?
Praten met de bedrijfspsycholoog kan uitkomst bieden. Neem je opgeschreven ervaringen mee wanneer je het gesprek voor psychologische begeleiding aangaat. Je kunt – via je manager, de bedrijfsarts of rechtstreeks – een intakegesprek met de bedrijfspsycholoog aanvragen. Je hoeft dit aan niemand te verantwoorden, en je wordt er vast ontspannender van.